DağcıLık hakkında biLgiLer.

[sLash]

DAĞCILIK NEDİR ? DAĞCILIK SPOR DALLARI NELERDİR ?

Dağcılık, dağlarda yürüyüş ve kamp kurmanın yanı sıra teknik malzeme
kullanarak tırmanma sporunu da kapsayan bir doğa sporudur.
18.-19. yüzyılda Avrupalı (İngiliz ve Fransızlar başta olmak üzere)
zenginlerin boş zamanlarını değerlendirmek ve hayatlarının
rutinakışını yeni maceralarla süsleme arayışı neticisinde bir
sporsayılmaya başlanan dağcılık, 20.yüzyılın başında diğer ulusların
da ilgisini çekmeyi başarmıştır.
Uluslararası bir spor haline gelmesi ise, 1931 yılında, merkezi
Cenevre'de olan Uluslararası Dağcılar Birliği (UIAA)'nin
kurulmasıyla mümkün olmuştur. İzleyen yıllarda, belirli teknik ve
emniyet yöntemlerinin geliştirilmesine paralel olarak kendine özgü
disiplini ve ilkeleri olan bir spor dalı haline dönüşen dağcılık,
birçok doğa sporunun da önünü açmıştır.
Günümüzde en çok rağbet gören doğa sporlarından biri olsa da, bu
spora eklenebilecek yeniliklerin azalması, yeni neslin yeni doğa
sporlarına daha fazla ilgi duyması, ya da bu tür sporlara yönelmesi
nedeniyle, günümüzde dağcılık 20. yüzyılın başındaki popülaritesini
kaybetmeye başlamıştır.
Türkiye'de dağcılık ise, Üniversite klüpleri ve Türkiye Dağcılık
Federasyonu (TDF) bünyesinde canlılığını korumaktadır. Dağcılık
sporunun Türkiye'deki popülaritesi ise her gecen gün yükselen bir
grafik izlemektedir.
1 - DAĞCILIK STİLLERİ :
1.1 Alpin Stil
1.2 Doğa Yürüyüşü (Hiking)
1.3 Kamplı Etkinlik ( Trekking)
1.4 Ekspedition
1.5 Ferrata
1.6 Sportif Tırmanış ( Sport Climbing)
1.6.1 Bouldering
1.6.2 Kaya Tırmanışı
1.6.3 Uzun Duvar Tırmanışı
1.6.4 Yapay Duvar Tırmanışı
(*) Kaynakça
Türkiye'deki Dağcılık Kulüpleri
Türkiye'de Dağcılık ve Diğer Doğa Sporları Hakkında Tartışma Forumu
ALPİN STİL :
Dağcılar için kayalar ve buzlar üzerinde,hafifliğin ve hızın ön
plana çıktığı ve aynı zamanda teknik tırmanış içeren dağcılık
sporunun esas ruhunu temsil eden tırmanış sitilidir.'Temiz tırmanış'
diye tabir edilen ve tırmanış sonrası rotayı değiştirmeyen 'doğal'
yöntemler kullanılır.
Yapay yöntemlerden tamamen uzak olan bu tırmanış stilinde
tırmanıcılar bütün zorluklar ve risklerle kendi başlarına başa
çıkarlar. Temelindeki bu yöntemlerden dolayı 'macera ruhu' ile
beslenir.
DAĞ YÜRÜYÜŞÜ - Doğa Yürüyüşü (Hiking) :
Sabah başlayıp akşam bitirilen günü birlik dağ yürüyüşüdür.
KAMPLI ETKİNLİK ( Trekking):
Kamp kurularak ve dağda konaklayarak yapılan dağ yürüyüşleridir.
EKSPEDİTİON :
Uzun süreli ve çok amaçlı içinde zirve tırmanışları da olan,
araştırma gezileri ve tırmanışları ile kamplı konaklama gibi
faaliyetleri kapsayan etkinliklerdir.
FERRATA :
Kayaya sabitlenmiş metal merdivenleri kullanarak tırmanma stilidir.
SPORTİF TIRMANIŞ ( Sport Climbing):
Genellikle kaya üzerinde ya da yapay duvarlarda kullanılan tırmanma
stilidir. Kendi içinde dört ana kısma ayrılır.
BOULDERİNG :
Yerden fazla yükselmeden, kaya tırmanma tekniklerini kullanarak
yapılan antrenmandır.
KAYA TIRMANIŞI :
Önceleri dağcılığın bir kolu olarak tanınan kaya tırmanışı, uzun
süredir rüştünü ispatlamış, bağımsız bir spor dalı. Bu spora,
doğayla baş başa, fit ve sağlıklı kalmak, biraz da adrenalini
damarlarında hissetmek için başlayanlar, tırmanmanın kısa süre sonra
bir tutku halini aldığını söylüyor;
Doğayla iç içe olmaktan, trekking gibi sporlardan hoşlanıyorsanız,
kendinizi biraz zorlamaya ne dersiniz ?
Kaya tırmanışı, iyi bir seçenek olabilir. Her ne kadar ekstrem bir
spor olarak kabul edilse de gözünüz korkmasın. Kaya tırmanışı,
heyecan duygusu veriyor ve stratejik karar verme yeteneğinizi
geliştiriyor. Denge, estetik, esneklik ve gücü bir araya getiren bu
sporda doğaya rağmen değil, ona uyum sağlayarak ilerleniyor.
Fiziksel güç ve zekayı aynı anda kullanmak gerekiyor. Bir nevi insan
kendi kendine meydan okuyor! Kaya tırmanışında, kol ve bacak kasları
başta olmak üzere, vücudun hemen hemen bütün kasları çalışıyor.
Kayaya yaklaşılan pozisyonlar ise karın kaslarına fayda sağlıyor.
Doğa ile iç içe olmak ve temiz hava, tabii ki beden ve ruh
sağlığımızı olumlu yönde etkiliyor. Kaya tırmanışı, Sportif tırmanış
ve Uzun duvar tırmanışı olarak ikiye ayrılıyor. Yeni başlayanlara
sportif tırmanış tavsiye ediliyor. Yıllardır T.C Dağcılık
Federasyonu çatısı altında Dağcılık ve Kaya tırmanışı Eğitmenliği
yapan Nevin ÖZTÜRK, bu sporun, kişinin özgüvenini geliştirmesine
faydası olduğunu,bu sporu yaparken kendini daha özgür hissettiği ve
stres attığı için bu sporu severek yaptığını anlatıyor.İçinde az da
olsa tehlikeyi barındırmasını ise bu sporu daha zevkli hale
getiriyor şeklinde açıklıyor.

Kaç kategori var ?
Kaya tırmanışının bir çok çeşidi var. Her bir tırmanışın kendine
özgü tekniği ve zorluğu var. Bir çok şeyi aynı anda düşünmek
zorundasınız. Denge, esneklik, güç, doğayla uyum, dikkat
edileceklerin başında geliyor. Farklı kategorilerin içinden kişinin
kendine uygun olanını seçmesi gerekiyor.
Bouldering Özelikle kaya tırmanışına yeni başlayanlar için çok
faydalı bir antrenman. Teknik, kuvvet ve dayanıklılık gibi
becerilerin geliştirilmesine katkı sağlıyor. Kaya tırmanışı
ayakkabısı ve toz torbası kullanılıyor.Tecrübeli tırmanışçılar da
uyguluyor.
Top-rope Tırmanış: Tırmanış ipi, rotanın tepesindeki istasyondan
geçerek tırmanışçıya gidiyor. İpin diğer ucu da emniyet alan kişide
bulunuyor.Tırmanışçı tırmandıkça, ipte oluşan boşluğu emniyetçi
alıyor. İpli tırmanışlar içinde en güvenlisi Top-rope. Çünkü burada
düşülen mesafe, ipin esnemesi dolayısıyla birkaç santimi geçmiyor.
Serbest Stil :En çok kullanılan tırmanış türü. Free climbing denilen
bu tırmanışta, yükselmek için yapay tekniklere kesinlikle
başvurulmuyor. İp ise tırmanan kişiyi, düşüş ihtimaline karşı,
tehlikeden korumak için kullanılıyor.
Free-solo :Hiçbir emniyet aleti kullanılmadan, kaya tırmanış
ayakkabısı ve toz torbasıyla yapılıyor. Free-solo fazlasıyla deneyim
gerektiriyor. Zaten bu türde tırmanan sayısı oldukça az. Bu stilde
tırmanmak için fiziksel olduğu kadar psikolojik olarak da hazır
olmak gerekiyor. Çünkü, yapılan hata çoğunlukla ölümle sonuçlanıyor.
Çıplak ayakla da tırmananlar var.
Yapay tırmanış :Yükselmek için çeşitli aletlerden faydalanılarak
yapılan tırmanış türü. Yapay tırmanışta, sikke, jumar, hook, ip,
merdiven gibi aletler kullanılıyor. Çıkışta, lider tırmanıcının
örneğin sikkeye (tutunmak için kayaya çakılan çivi) basması durumuna
yapay çıkış adı veriliyor.
Nasıl eğitim alınıyor ?
Kaya tırmanışı eğitimi veren bir çok doğa sporu merkezi var.
Eğitimin ilk aşaması teorik dersler;Öncelikle, tırmanış teknikleri,
stilleri, tırmanış ve iniş istasyonlarının kurulması, top- rope
(tırmanış ipi) ve malzemeler hakkında ayrıntılı teorik eğitim
alınıyor. Bir sonraki aşamada uygulamaya geçiliyor. Malzeme takıp
çıkartmak, yerden birkaç metre yükselerek yapılan egzersizlerle ip
inişi ve top rope tırmanış uygulaması yapılıyor. En son aşamada
lider tırmanışın (eğitim alındıktan sonraki uzmanlaşılan tırmanış)
temel bilgileri alınıyor ve tecrübeli bir kaya tırmanışçısıyla
beraber uzun rotalarda tırmanışlara başlanıyor.
Uzun Duvar Tırmanışı :
Kaya tırmanma tekniklerini ve emniyet malzemelerini kullanarak bir
ip boyundan daha yüksek olan kaya üzerinde yapılan tırmanış
şeklidir.
Yapay Duvar Tırmanışı:
Genellikle kapalı alanlarda (bazen açık havada) kimyasal malzemeler
kullanılarak yapılan sabit veya ayarlanabilen duvar sistemlerine
(genellikle yarışmalara yönelik olarak yapılmış farklı boyutlarda
duvarlara) tırmanma etkinliğidir. Yapay duvarlar, farklı biçimlerde
ve aralıklarda basamak ve tutamakları içerir.
Yapay duvar tırmanışlarında, duvara dagcılıkta kullanılan teknik
malzemelerin yerleştirilmediği "top rope" (üstten emniyetli ip)
tekniği de kullanılmaktadır.

DAĞCILIK TÜRLERİ
1. Alpinizm:
İçerisinde kaya, kar, buzul tırmanış özelliklerini bulunduran dağcılık teknik ve gereçlerini kullanarak doğrudan zirve yapmaktır . Kendi içinde 4 ana bölüme ayrılır
A. Günlük yürüyüş (hiking) : Doğada; sabah başlayıp akşam biten günübirlik yürüyüştür.
B. Kamplı etkinlik (trekking) : Doğada yatılı olarak (genellikle hafta sonu) yapılan iki günlük etkinliktir.
C. Expedition : Doğada uzun süreli ( genellikle 1 haftalık )yatılı olarak yapılan etkinliktir. Expeditionların en belirgin yönlerinden biri de farklı bilim dallarından oluşan tırmanış ekibinin bilgilerini paylaşarak araştırma ve inceleme yapmalarıdır.
D. Ferrata: Kayaya sabitlenmiş metal merdivenleri kullanarak tırmanmaktır.
Not: Bu tür etkinlikler yaz ve kış olmak üzere iki bölüme ayrılmaktadır.
2. Sportif Tırmanış ( Sport Climbing ): Genellikle kaya üzerinde veya yapay duvarlarda yapılan tırmanış şeklidir. Kendi içinde 4 ana bölüme ayrılır;
1. Bouldering : Yerden fazla yükselmeden kaya tırmanma yöntemlerini kullanarak kaya üzerinde yapılan çalışmadır.
2. Kaya tırmanışı : Kaya tırmanma tekniklerini ve güvenlik gereçlerini kullanarak kaya üzerinde bir ip boyuna ( 50 mt. ) kadar yapılan tırmanma şeklidir.
3. Uzun duvar tırmanışı : Kaya tırmanma tekniklerini ve güvenlik gereçlerini kullanarak bir ip boyundan daha yüksek olan kaya üzerinde yapılan tırmanış şeklidir.
4. Yapay duvar tırmanışı : Genellikle kapalı alanlarda (bazen açık havada) kimyasal gereçler kullanılarak yapılan sabit veya ayarlanabilen duvar düzeneklerini içerisinde bulunduran genellikle yarışmaya yönelik yapılmış değişik boyutlarda duvarlardır. Değişik biçimlerde ve değişik uzaklıklarda basamak ve tutamakları içermektedir. Top rope (üstten güvenli ip) yöntemiyle çalışma yapılmaktadır.