İdam cezası

İdam cezası, veya ölüm cezası, devletler tarafından uygulanabilen en sert cezadır. Kişi idam cezasına çarptırıldığında, infaz, kişinin yaşamına kanuna uygun bir şekilde (çoğu zaman hapishanede) son verildiği zaman gerçekleşir. Tarihte, kanun suçlularının ve siyasi karşıtların idam edilmesi neredeyse bütün toplumlar tarafından suçu cezalandırmak ve siyasi ihtilafları bastırmak amacıyla kullanılmıştır.
İdam cezası, uygulandığı çoğu yerde, önceden tasarlanmış cinayet, casusluk, vatana ihanet veya askeri adalet kapsamında kullanılır. Çoğunluğu Müslüman olan bazı ülkelerde, zina ve oğlancılık gibi cinsel suçlar, ve din değiştirme gibi dini suçlar idam cezasını kapsayan yasaya aykırı davranışlar arasında yer alır. Birçok ülkede, uyuşturucu kaçakçılığı da kişiyi idam cezasına çarptırmaya yetecek bir suç sayılır. Çin'de, insan kaçakçılığı ve ciddi yolsuzluk davaları idam cezası ile sonuçlanabilir. Dünya çapındaki askeriyelerde, askeri mahkemeler korkaklık, firar, asilik ve ayaklanma gibi suçlarda idam cezasını uygulamıştır.
İdam cezası tartışmalı bir konudur. İdam cezasını destekleyenler, kişiyi suç işlemeden caydırdığını ve cinayet gibi bazı suçlarda hakedilen cezanın verildiğini iddia ediyorlar. İdam cezası karşıtları, ömür boyu hapis cezası ile caydırıcılık konusunda hiçbir farkı olmadığını, insan haklarını çiğnediğini, yanlış infazlara yol açtığını, azınlıkta olanlara ve fakirlere ayrımcılık yaptığını iddia ediyorlar.
DNA kanıtları idam davalarının çok azında mevcut olmasına rağmen, Amerika'da 1992 yılından bu yana, senede birden fazla kişinin beraat etmesine sebep olmuştur.[1] Birleşik Krallık'ta yakın zamanda yeniden gözden geçirilen davalar, 1950 ve 1953 yıllarında idam edilenler arasında, bir kişinin af edilmesi ve üç kişinin de beraati ile sonuçlanmıştır.

Konu başlıkları

[gizle]

• <LI class=toclevel-1>1 İdam cezasının küresel dağılımı <LI class=toclevel-1>2 2006 yılında gerçekleştirilen infazlar <LI class=toclevel-1>3 Tartışma: Destekçiler ve Karşıtlar
  • <LI class=toclevel-2>3.1 Karşıtlar hareketi
    • <LI class=toclevel-3>3.1.1 İdam cezası karşıtlarının nedenleri
    • 3.1.2 Ünlü karşıtlar
    <LI class=toclevel-2>3.2 Destekçiler hareketi
    • 3.2.1 İdam cezası destekçilerinin nedenleri
    • 3.2.2 Ünlü destekçiler
  <LI class=toclevel-1>4 İdam Cezası Çeşitleri <LI class=toclevel-1>5 Ayrıca bakınız <LI class=toclevel-1>6 Kaynaklar <LI class=toclevel-1>7 Dış bağlantılar
  • 7.1 İdam cezasına karşı bağlantılar
  • 7.2 İdam cezasını destekleyen bağlantılar

1925'de Fransız Ordusu tarafından asılan Suriyeli direnişçiler


İdam cezasının küresel dağılımı


İdam cezasınin küresel dağılımı (2005/06 itibariyle).
mm Bütün suçlar için kaldırılmıştır (86)
mm Özel durumlar hariç bütün suçlar için kaldırılmıştır (11)
mm Yürürlüktedir, ama son 10 yıl içinde kullanılmamıştır (25)
mm İdam cezası yürürlüktedir (74)


Dünyada, demokratik ülkeler arasında Avrupa ve Latin Amerika devletleri idam cezasını yürürlükten kaldırmıştır (Amerika Birleşik Devletleri, Guatemala ve Karayipler haricinde). Asya ve Afrika'da bulunan demokrasilerde ise idam cezası halen yürürlüktedir. Demokratik olmayan ülkelerde idam cezasının kullanımı yaygındır.

2006 yılında gerçekleştirilen infazlar

SıralamaÜlkeİnfaz sayısı1Çin1,110+2İran1773Pakistan824Irak65+4Sudan65+5Amerika Birleşik Devletleri536Suudi Arabistan39+7Yemen30+8Vietnam149Kuveyt10+10Somali7+11Singapur5+12Japonya412Malezya412Mısır4+12Ürdün4+13Bahreyn313Moğolistan313Endonezya3+14Kuzey Kore214Suriye214Uganda215Bangladeş115Botsvana115Ekvator Ginesi1Toplam1,591





Meksika Devrimi'nde kurşuna dizilerek idam edilen Arcadio Jiménez, Hilario Silva ve Marcelino Martínez (28 Nisan 1900)

• "+" belirtilen sayının daha yüksek olabileceği ihtimalini belirtir
• 2005 yılında 22 ülkede idam cezası infaz edildi, bu sayı 2006'da 25'e yükseldi
• Dünya genelinde toplam infaz sayısı 2005 yılında 2,148 olmasına rağmen 2006'de 1,591'e düştü
• Çin hükümeti infaz sayılarını resmi olarak açıklamadığı için belirtilen rakamın gerçekte 7,000 ve 8,000 arasında olduğu tahmin ediliyor
• İran'da evlilik dışı cinsel ilişkiye giren kadınlara verilen idam cezası taşlanarak infaz edilmeye devam ediyor
• 2006 yılında infazı bekleyenlerin sayısının 19,000 ve 24,000 arasında olduğu tahmin ediliyor
• 2006 yılında 5 çocuk idam edildi (4'ü İran'da, 1'i Pakistan'da) [2]
• Kaynak: [3] ve [4]

Tartışma: Destekçiler ve Karşıtlar


Karşıtlar hareketi

Francisco de Goya'nın 3 Mayıs İnfazları



İngiliz'lerin Hindistan'da 1857 isyancılarını caydırmak amacıyla top namlusuna bağlıyarak gerçekleştirdiği idam yöntemi



İdam cezası karşıtlarının nedenleri

• Evrensel İnsan Hakları'nın 5. maddesini ihlal ediyor.
• Suçluları suç işlemekten caydırmıyor. Örneğin, idam cezasını destekleyen ABD idam cezasına karşıt Avrupa ülkelerine göre daha yüksek bir suç oranına sahiptir.
• Bazı kişiler infazlarına dakikalar kala ortaya çıkan yeni deliller sebebiyle affedilmiş, beraat etmiş veya yeni dava açmalarına izin verilmiştir. Amerika'da idam cezasının 1976 yılında yeniden yürürlüğe girmesinden bu yana yaklaşık 100 kişi idamdan kurtulmuştur.
• Şiddetle yanıt verilince, idam cezasının kaldırılmasını destekleyen bazı kişiler toplumun daha şiddetli bir hale geleceğine inaniyorlar çünkü idam cezası devlet tarafından uygulanan bir şiddet haline geliyor.
• Suç işlemiş insanların doğru yolu bulup toplumun yeniden bir parçası olmalarını engelliyor.

Ünlü karşıtlar

• Fransa
  • Victor Hugo
  • Jacques Chirac
  • François Mitterrand
  • Maximilien de Robespierre
• İtalya
  • Cesare Beccaria
• ABD
  • John Kerry
  • George Ryan
  • Michael Dukakis
  • Clarence Darrow
• Güney Afrika
  • Nelson Mandela
  • Desmond Tutu

Destekçiler hareketi


İdam cezası destekçilerinin nedenleri

• Burada esas olan suçluları veya suç işlemeye niyetleri olanları caydırmak değil insanların vicdanındaki adaleti ve adalete olan güveni sağlamaktır.
• Suçluları caydırır.
• Suçlu cinayet işlediğinde, kendi yaşama hakkını kaybetmiştir, ve bu nedenle hayatını yaşamaya layık değildir.
• Suçluyu idam etmek, onun ilerde yeniden suç işlememesini sağlar.
• Suçlunun yaşamasına izin verilmediği takdirde, mağdur aile adaletin yerine geldiğine inanır.
• Eğer ömür boyu hapis ile cezalandırılırsa, suçlu hapishanede yeniden diğer bir suçluyu veya hapishane personelini öldürebilir ve cezası artamaz.

Ünlü destekçiler

• Fransa
  • Charles de Gaulle
  • Valery Giscard d'Estaing
  • Voltaire
  • Jean-Jacques Rousseau
  • Jean-Marie Le Pen
• ABD
  • George W. Bush
  • Bill Clinton
  • Hillary Clinton
  • Ronald Reagan

İdam Cezası Çeşitleri


ABD'de Kullanılan elektrikli sandalye

• Aç bırakma
• Asarak öldürme (Mısır, İran, Japonya, Ürdün, Pakistan, Singapur ve diğer ülkelerde uygulanıyor[2])
• Kurşuna dizerek infaz
• Ateş açma (tek kişilik, mahkumun ensesinden silah ile ateş atılır.)
• Boğazlama, boğazını sıkarak öldürme
• Çarmıha germe
• Ezerek öldürme (Asya ülkelerinde çoğunlukla görülmekle beraber genellikle fillerle yapılır)
• Elektrik verme, elektrikli sandalye ile öldürme (ABD'de uygulanıyor[2])
• Gaz odaları
• Giyotin ile öldürme
• Kılıçla mahkumun başını kesme (Suudi Arabistan'da uygulanıyor[2])
• Öldürücü iğne, enjeksiyon (ABD, Çin, Guatamala, Tayland'da uygulanıyor[2])
• Susuz bırakma
• Taşlama (Afganistan ve İran'da uygulanıyor[2])
• Testereleme (Mahkum ilk başta canlı kalacak şekilde ayakları yukarda asılır ve bacak aralarından başlanarak ikiye bölünür.)
• Yavaş dilimleme
• Yılan çukuru ile öldürme

Ayrıca bakınız

• Türkiye'de idam cezası

Kaynaklar

1. <LI id=cite_note-0>^ http://www.innocenceproject.org/about/faq.php <LI id=cite_note-UA.C3.96-1>^ a b c d e f (İngilizce) Uluslararası Af Örgütü <LI id=cite_note-2>^ (İngilizce) "Stop the state killing", Uluslararası Af Örgütü (Nisan 2007)
2. ^ (İngilizce) Pakistan 'tops death row league', BBC News (27 Nisan 2007)

Dış bağlantılar


Wikimedia Commons'da: İdam cezası ile ilgili çoklu ortam kategorisi bulunur.

• Ülkelerin idam cezası konumları (Encarta'dan ülke, hukuki konumu, son infaz tarihi listesi) (ing)

İdam cezasına karşı bağlantılar

• Amnesty International (Uluslararası Af Örgütü) (ing)
• Avrupa Birliği (ing)
• "Dünya çapında 20.000 kişi ölümü bekliyor" (Uluslararası Af Örgütü)
• Death Penalty Quotes (ing)
• Death Penalty Information Center (ing)

İdam cezasını destekleyen bağlantılar

• Pro Death Penalty.com (ing)